Ksero dowodu osobistego a zgoda klienta: okazanie zamiast kopii
czytaj więcej
Kary UODO, czyli Urzędu Ochrony Danych Osobowych, kojarzą się z milionami dla banków i wielkich sieci. Tymczasem w Biuletynie UODO 7-8/2025, tuż obok blisko 17 mln zł dla McDonald's Polska i ponad 18 mln zł dla ING Banku Śląskiego, jest też kara dla przychodni, której lekarzowi ukradziono samochód.
Jeśli prowadzisz niewielką firmę i myślisz: „błąd byłby drobny, nic by się nie stało, kto by się nami zajmował”, to ten tekst jest dla Ciebie. Poniżej masz cztery polskie decyzje z lat 2024-2026, w których kary UODO wyniosły od 5 do 33 tys. zł, i to, za co urząd karał naprawdę. W trzech z nich pomyłka czy kradzież były tylko początkiem sprawy, a w czwartej komunikat urzędu o żadnym wycieku nie wspomina.

Te kary UODO to nie jest obraz całej pracy urzędu. Prezes sam pisze, że kary to niewielka część działalności UODO, a dwie z tych spraw dotyczą jednostek publicznych. Szukasz listy największych kar w Europie? Ten tekst nie jest dla Ciebie ;-)
Spis treści
Cudze rozliczenie opłat i 5 tys. zł: kara za brak zgłoszenia, nie za samą wysyłkę
Członek wspólnoty mieszkaniowej dostał rozliczenie opłat innego członka tej samej wspólnoty. W dokumencie były imię i nazwisko, adres, numer lokalu, kwoty, odczyty liczników i numer rachunku do wpłat. Firma administrująca nieruchomością sprawdziła koperty i listy nadawcze, twierdziła, że wszystko było dobrze zaadresowane, i uznała, że naruszenia w ogóle nie ma.
Naruszenia nie zgłoszono, a urząd dowiedział się o sprawie z informacji, która do niego wpłynęła. Kara dla wspólnoty dotyczy jednego: niezgłoszenia naruszenia bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w 72 godziny, czego wymaga art. 33 RODO, czyli unijnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych. Biuletyn UODO 4/2026 podaje 5 tys. zł, a decyzja z 7 kwietnia 2026 r. niecałe 4,9 tys. zł.
Wspólnota i firma administrująca miały trzy argumenty. Każdy brzmi rozsądnie… i każdy odpadł.
| Co twierdziły | Co odpowiedział UODO |
|---|---|
| To „tzw. dane zwykłe” | Brak wysokiego ryzyka zwalnia tylko z zawiadomienia tej osoby, nie ze zgłoszenia do urzędu |
| Naruszenie dotyczyło „jednego członka Wspólnoty” | Oceny ryzyka nie wolno pominąć tylko dlatego, że chodzi o jedną osobę |
| Obie osoby są właścicielami, więc mają wgląd w dokumenty | Ustawa o własności lokali nie pozwala na dowolne udostępnianie danych członków wspólnoty |
Naruszenia nie zgłaszasz tylko wtedy, gdy ryzyko dla osoby jest mało prawdopodobne, a UODO czyta to bardzo wąsko. Według urzędu to sytuacja, w której naruszenie praw lub wolności tej osoby w ogóle się nie urzeczywistni. Same skutki nie muszą wystąpić, wystarczy ryzyko.
Ocena ryzyka musi się więc odbyć nawet wtedy, gdy chodzi o jedną kopertę. Jak zgłosić naruszenie w praktyce, opisaliśmy w tekście Zgłoszenie naruszenia danych osobowych - procedura 72h.
Kradzież auta z dokumentacją pacjentów i prawie 33 tys. zł: rola analizy ryzyka
W sierpniu 2021 r. skradziono samochód lekarza, który jeździł na wizyty domowe. W środku była niezabezpieczona dokumentacja ośmiorga pacjentów, z numerami PESEL i danymi o zdrowiu. Przychodnia sama zgłosiła to do UODO.
Urząd pisze wprost, że karę prawie 33 tys. zł nałożył nie za utratę danych, tylko za niekompletną analizę ryzyka (czyli ocenę, co może się stać z danymi i jak się przed tym zabezpieczyć), przez którą zabrakło zabezpieczeń przy wizytach domowych. Biuletyn UODO 7-8/2025, s. 7 podaje tę kwotę w skrócie jako 32 tys. zł.
Ostrzeżenie już było. Audyt z 2017 r. wskazywał, że dokumentacja ma wracać do przychodni tego samego dnia i nie powinna zostawać w samochodzie, a według decyzji zalecenia z audytów z 2017 i 2018 r. nie stały się procedurami i nie ogłoszono ich pracownikom.
Polityka bezpieczeństwa była, ale o przewożeniu dokumentacji prywatnym autem nie mówiła nic. Zasady transportu, szkolenie i teczki z zamkiem szyfrowym pojawiły się dopiero po kradzieży.
Analiza ryzyka ma opisywać to, co u Ciebie dzieje się naprawdę, a nie „przetwarzanie danych” w ogóle. Nie prowadzisz przychodni? Podstaw handlowca z teczką umów albo serwisanta z laptopem. Pytanie jest to samo: czy to, że dane wyjeżdżają z biura, masz gdzieś opisane?
Dla gabinetów i przychodni mamy osobną ofertę RODO w placówce medycznej, a o papierach, które zostają na miejscu, przeczytasz we wpisie Archiwum dokumentacji medycznej a RODO.
Zgubiony pendrive bez szyfrowania: dwie kary, 15 i 20 tys. zł, i trzecia dla wykonawcy
Dwie miejskie instytucje z Kutna, ośrodek pomocy społecznej i ośrodek sportu i rekreacji, zmieniały program kadrowo-płacowy. Ich dane trafiły do pracownika spółki, która robiła tę zmianę, na pendrive bez szyfrowania. Pracownik zgrał część danych na laptopa, nie wyczyścił nośnika, choć wymagała tego procedura jego firmy, i zgubił go w innym mieście.
Znalazca dał najpierw ogłoszenie w lokalnych mediach, a gdy to nie pomogło, otworzył pendrive'a i po nazwach folderów domyślił się, czyj jest. Instytucje dowiedziały się o wszystkim od niego. Na nośniku były dane około 1500 osób, między innymi numery PESEL, adresy, numery kont, dane o zarobkach i numery dowodów.
Biuletyn UODO 11/2024 podaje 15 i 20 tys. zł dla instytucji oraz ponad 24 tys. zł dla spółki. Zwróć uwagę na tę trzecią: karę dostała też firma, która wykonywała zlecenie. Jeśli pracujesz na danych swoich klientów, to dotyczy również Ciebie.
Drobiazgu urząd tu nie widział: w decyzji pada określenie „rażące niedbalstwo”. Zaczęło się jednak od czegoś bardzo zwyczajnego, zgrania danych na pendrive przy zmianie programu.
Według komunikatu UODO analiza ryzyka dla tej zmiany zapobiegłaby naruszeniu, a przez jej brak nikt nie kontrolował procesu ani nie sprawdził procedur spółki. Urząd podaje też przyziemny przykład zabezpieczenia: hasło wymagane do otwarcia plików.
Brak IOD w nadzorze budowlanym: 25 tys. zł za obowiązek, o którym łatwo zapomnieć
Tu komunikat urzędu o wycieku nie mówi nic. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Częstochowie dostał 25 tys. zł kary, bo nie wyznaczył skutecznie inspektora ochrony danych (IOD), czyli osoby, która w organizacji doradza w sprawach RODO i pilnuje ich przestrzegania.
A przecież coś w aktach miał: zaświadczenia ze szkolenia dla IOD, upoważnienia, zarządzenie o polityce bezpieczeństwa i zakres czynności wykonywanych „na podstawie ustnego polecenia”. UODO uznał, że to świadczy o pełnieniu funkcji co najwyżej pośrednio. Wyznaczenie ma wskazywać konkretną osobę, a żeby dało się je udowodnić, powinno być na piśmie.
Inspektor wyznaczony na słowo to dla UODO inspektor niewyznaczony. Inspektorat wskazał konkretną osobę dopiero 4 marca 2024 r., a do dnia decyzji z 18 października 2024 r. nie opublikował jej danych kontaktowych.
Ta sprawa dotyczy jednostki publicznej. Organy i podmioty publiczne muszą mieć IOD, a prywatna firma tylko w sytuacjach z art. 37 ust. 1 RODO, czyli gdy jej główna działalność to regularne monitorowanie osób na dużą skalę albo przetwarzanie na dużą skalę danych szczególnych kategorii, np. o zdrowiu, lub danych o wyrokach. Jeśli jednak IOD masz, działa to tak samo (art. 37 ust. 7 RODO, art. 10 i 11 ustawy o ochronie danych osobowych): jego dane publikujesz na swojej stronie, a gdy jej nie masz, w miejscu prowadzenia działalności. Urząd zawiadamiasz w 14 dni od wyznaczenia.
Polityka bezpieczeństwa, której nikt nie stosuje, nie chroni przed karą
Urząd nie pisze tego wprost. To nasz wniosek z faktów:
- Kutno. Według komunikatu wszystkie trzy podmioty miały procedury. W uzasadnieniu decyzji czytamy, że dane udostępniono „wbrew procedurom”, a administrator danych, czyli ten, kto decyduje, po co i jak ich używa (tu: instytucja), i tak ponosi za to odpowiedzialność.
- Przychodnia. Polityka obowiązywała, ale nie obejmowała prywatnych aut, a zalecenia z audytów nie dotarły do pracowników.
- Nadzór budowlany. Zarządzenie o polityce bezpieczeństwa było w aktach, a skutecznie wyznaczonego IOD nie było.
Liczy się nie to, czy dokument istnieje, tylko czy umiesz pokazać, że działa i obejmuje to, co robisz naprawdę. Na tym stoi zasada rozliczalności z art. 5 ust. 2 RODO: to administrator ma wykazać, że przestrzega przepisów. Co powinno być w dokumentacji, opisujemy we wpisie Polityka prywatności to nie jest całe RODO.
Co sprawdzić u siebie po tych czterech decyzjach
- mail
Dokument u złej osoby
Wiesz, kto u Ciebie ocenia ryzyko i zgłasza naruszenie do UODO, gdy trzeba?
- directions_car
Dane poza biurem
Teczki, laptopy, pendrive'y, prywatne auta. Czy analiza ryzyka je obejmuje, a pracownicy znają zasady?
- sync_alt
Zmiana programu albo dostawcy
Kto sprawdza, jak dane trafiają do wykonawcy i czy są zabezpieczone?
- fact_check
Zalecenia z audytu
Czy to, co audyt wskazał, stało się procedurą i dotarło do ludzi?
- badge
IOD, jeśli go masz
Wyznaczenie na piśmie, dane kontaktowe na stronie, zawiadomienie urzędu.
Najczęstsze pytania o kary UODO
Czy UODO daje karę od razu, za pierwszy błąd?+
Nie zawsze. Prezes UODO pisze, że po kary sięga rzadko, gdy nie ma już innego wyjścia, a część spraw kończy się upomnieniem. Sprawa wspólnoty pokazuje jednak, że kara może spaść przy pierwszym stwierdzonym naruszeniu i gdy dotyczy ono jednej osoby: urząd nie stwierdził wcześniejszych naruszeń, a ich brak nie złagodził kary.
Ile wynosi maksymalna kara RODO?+
Według art. 83 RODO za część obowiązków, np. niezgłoszenie naruszenia, to do 10 mln euro albo do 2% rocznego światowego obrotu przedsiębiorstwa, a za naruszenie m.in. podstawowych zasad do 20 mln euro albo do 4% obrotu. Liczy się kwota wyższa. Większość jednostek sektora finansów publicznych ma limit 100 tys. zł, a państwowe i samorządowe instytucje kultury 10 tys. zł (art. 102 ustawy o ochronie danych osobowych).
Od czego zależy kara za naruszenie RODO?+
Prezes UODO pisze w Biuletynie 11/2024, że kary UODO ustala się w proporcji do rocznego obrotu administratora, a znaczenie ma też to, jak zachował się po incydencie i czy współpracował z urzędem. Pełną listę okoliczności daje art. 83 ust. 2 RODO.
Czy kara RODO spada na pracownika, który zgubił pendrive?+
W sprawie z Kutna nie. Pendrive zgubił pracownik spółki, a kary dostały spółka i obie instytucje. Kary z art. 83 RODO dotyczą administratora danych i podmiotu przetwarzającego, czyli firmy, która pracuje na jego danych, a w sprawie przychodni urząd uznał też, że przerzucanie obowiązków administratora na pracownika nie ma oparcia w RODO.
Czy samo zgłoszenie naruszenia naraża firmę na karę?+
Może otworzyć sprawdzanie zabezpieczeń, ale karze się za ich braki, nie za zgłoszenie. Przychodnia zgłosiła się sama i dla urzędu był to impuls do oceny jej procedur, a wspólnota nie zgłosiła i zapłaciła właśnie za to. Jeśli dostaniesz pismo, przeczytaj Kontrola UODO i pismo z urzędu - jak odpowiedzieć krok po kroku.
Pamiętaj: pomyłka się zdarzy, auto może zniknąć, a pendrive się zgubić. Urząd zapyta potem o to, co miałeś przygotowane przed zdarzeniem i co zrobiłeś po nim.
Jeśli chcesz, żeby ktoś sprawdził, czy codzienna praca w Twojej firmie zgadza się z papierami, zobacz naszą ofertę Dokumentacja RODO. Po audycie dostajesz też listę zmian do wprowadzenia. Napisz do nas, doradzimy Ci, od czego zacząć.

